AI wystarczy kontekst, a nie Twoje dane

Jednym z najczęstszych błędów jest przekazywanie chatbotowi większej ilości informacji, niż jest to konieczne. W większości przypadków AI nie potrzebuje Twojego nazwiska, numeru PESEL czy numeru rezerwacji, aby pomóc rozwiązać problem.

Jeżeli prosisz o analizę umowy, reklamację czy interpretację regulaminu, wystarczy opisać sytuację lub wkleić fragment dokumentu. Dane osobowe i informacje pozwalające zidentyfikować konkretną osobę najlepiej usunąć lub zastąpić neutralnymi określeniami.

Dobrą zasadą jest zadanie sobie prostego pytania: czy przekazałbym tę informację przypadkowo spotkanej osobie? Jeśli odpowiedź brzmi „nie”, prawdopodobnie nie warto wpisywać jej również do AI. Nie dlatego, że każde narzędzie jest niebezpieczne, ale dlatego, że w większości przypadków sztuczna inteligencja po prostu nie potrzebuje tych danych, aby udzielić Ci pomocnej odpowiedzi.

Nie wszystko warto udostępniać

Istnieją informacje, które nie powinny trafiać do ogólnodostępnych narzędzi AI. Dotyczy to przede wszystkim danych umożliwiających potwierdzenie tożsamości lub uzyskanie dostępu do Twoich usług. Nie wpisuj loginów, haseł, kodów jednorazowych, kodów BLIK, numerów PIN czy danych kart płatniczych. Unikaj również podawania numeru PESEL, numerów dokumentów tożsamości czy zdjęć dowodu osobistego i paszportu. Podobną ostrożność warto zachować wobec informacji finansowych, danych klientów, dokumentów służbowych oraz informacji objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. Jeżeli korzystasz z AI w pracy, upewnij się, że jest to zgodne z zasadami obowiązującymi w Twojej organizacji.

Dokument to nie tylko tekst

Coraz więcej narzędzi AI pozwala przesyłać zdjęcia oraz pliki PDF. To bardzo wygodne, ale jednocześnie łatwo w ten sposób udostępnić znacznie więcej informacji niż planowaliśmy.

Szczególną ostrożność zachowaj w przypadku:

• zdjęć dowodu osobistego, paszportu czy prawa jazdy,
• dokumentacji medycznej, wyników badań, recept i skierowań,
• polis ubezpieczeniowych,
• umów zawierających dane osobowe,
• faktur i dokumentów finansowych.

Jeżeli chcesz poprosić AI o analizę dokumentu, zastanów się, czy możesz wcześniej usunąć lub zamazać dane identyfikujące.

Uważaj na bilety, karty pokładowe i kody QR

Planując wakacje, wiele osób przesyła do AI potwierdzenia rezerwacji lub bilety z prośbą o sprawdzenie warunków podróży czy przygotowanie planu wyjazdu. Warto jednak pamiętać, że karty pokładowe, bilety lotnicze i kolejowe, potwierdzenia rezerwacji czy vouchery hotelowe często zawierają znacznie więcej informacji niż tylko datę wyjazdu. Mogą znajdować się na nich numery rezerwacji, dane pasażera, kody QR lub kody kreskowe, które umożliwiają dostęp do szczegółów podróży. Warto kierować się tą samą zasadą, którą stosujemy w mediach społecznościowych. Tak jak nie publikujemy zdjęć kart pokładowych, biletów czy potwierdzeń rezerwacji, ponieważ często zawierają dane, które mogą zostać wykorzystane przez osoby niepowołane, tak samo nie warto przesyłać ich w całości do narzędzi AI.

Jeżeli potrzebujesz pomocy AI, nie przesyłaj całego dokumentu. W większości przypadków wystarczy skopiować fragment regulaminu i usunąć wszystkie dane, które nie są niezbędne do uzyskania odpowiedzi.

Zdjęcia również mogą zdradzić zbyt wiele

Przed przesłaniem zdjęcia lub nagrania do AI sprawdź, czy nie widać na nich dokumentów, kart płatniczych, biletów, identyfikatorów, adresu zamieszkania, tablic rejestracyjnych czy ekranu komputera z otwartymi dokumentami. Takie szczegóły często nie mają znaczenia dla uzyskania odpowiedzi, a mogą ujawniać wrażliwe informacje.

Warto również pamiętać, że zdjęcia, filmy i nagrania głosowe mogą zawierać metadane, czyli dodatkowe informacje zapisane w pliku, takie jak: data utworzenia, model urządzenia, użyta aplikacja, a w przypadku zdjęć i filmów – niekiedy także lokalizacja GPS. W zależności od narzędzia AI metadane mogą być przetwarzane razem z przesłanym plikiem. Dlatego przed udostępnieniem materiałów warto usunąć metadane lub wyłączyć zapisywanie lokalizacji w ustawieniach urządzenia, jeśli nie są one potrzebne.

Pamiętaj o prywatności innych

Korzystając z AI, łatwo zapomnieć, że pytania mogą dotyczyć nie tylko nas samych. Czasami chcemy przeanalizować wiadomość od znajomego, poprosić o ocenę zdjęcia lub przygotować odpowiedź na e-mail.

Jeżeli to możliwe, usuń z takich materiałów nazwiska, numery telefonów, adresy e-mail czy inne dane pozwalające zidentyfikować konkretną osobę. Dotyczy to również zdjęć i nagrań głosowych. Nie każdy chce, aby jego wizerunek lub głos były analizowane przez narzędzia oparte na sztucznej inteligencji.

Sprawdź ustawienia narzędzia

Nie wszystkie narzędzia AI działają tak samo. Warto sprawdzić, czy rozmowy są zapisywane, czy mogą być wykorzystywane do trenowania modeli oraz jakie ustawienia prywatności oferuje dana usługa.

Zasada minimum

Najprostszą zasadą bezpiecznego korzystania ze sztucznej inteligencji jest zasada minimalizacji danych. Udostępniaj tylko te informacje, które są rzeczywiście potrzebne do uzyskania odpowiedzi.

Jeżeli możesz zastąpić nazwisko określeniem „klient”, numer rezerwacji usunąć, a adres zamienić na „miejsce zamieszkania”, zrób to. W większości przypadków odpowiedź AI będzie równie pomocna, a Twoje dane pozostaną lepiej chronione.

AI to narzędzie – korzystaj z niego świadomie

Sztuczna inteligencja może być świetnym wsparciem, ale bezpieczeństwo nadal zależy przede wszystkim od Twojej decyzji. Zanim wpiszesz pytanie lub prześlesz dokument, zastanów się, czy naprawdę musisz udostępniać wszystkie zawarte w nim informacje.

 

 

Artykuł wyraża jedynie poglądy autorów i nie może być utożsamiany
z oficjalnym stanowiskiem Ministra Cyfryzacji