Międzynarodowy Tydzień Świadomości Oszustw. Jak rozpoznać próbę wyłudzenia?
Data publikacji: 18.11.2026
SMS o dopłacie do paczki, wiadomość od znajomego z prośbą o kod BLIK albo e-mail od dostawcy z nowym numerem rachunku. Próba oszustwa może zacząć się od sprawy, która wygląda zupełnie zwyczajnie. Od 15 do 21 listopada 2026 r. trwa 26. edycja Międzynarodowego Tygodnia Świadomości Oszustw (International Fraud Awareness Week). To okazja, by przyjrzeć się sygnałom ostrzegawczym i dowiedzieć się, jak zareagować, gdy ktoś próbuje wyłudzić nasze dane lub pieniądze.

Jak powstał Fraud Week?
Kampania rozpoczęła się w 2000 r. w Stanach Zjednoczonych pod nazwą National Fraud Awareness Week. W pierwszej edycji wzięły udział około 24 organizacje. Z czasem dołączały do nich instytucje z kolejnych krajów, a w 2007 r. inicjatywa przyjęła obecną, międzynarodową nazwę. Od 2020 r. co roku do udziału zgłasza się ponad tysiąc organizacji.
Czemu służy kampania?
Fraud Week upowszechnia wiedzę o tym, jak zapobiegać oszustwom, rozpoznawać ich sygnały i zgłaszać podejrzenie wyłudzenia. W ciągu tygodnia odbywają się szkolenia dla pracowników, otwarte webinary i spotkania edukacyjne. W internecie udostępniane są także bezpłatne materiały, które można wykorzystać w pracy lub przekazać bliskim. Materiały edukacyjne Fraud Week
Kampania przypomina również o tym, co dzieje się po oszustwie. Utracie pieniędzy lub danych mogą towarzyszyć stres i obawa przed opowiedzeniem o zdarzeniu. Dlatego w rozmowach o bezpieczeństwie warto uwzględnić także to, jak wesprzeć osobę poszkodowaną i gdzie może ona szukać pomocy.
Jak sztuczna inteligencja zmienia oszustwa?
Sztuczna inteligencja ułatwia tworzenie wiadomości, nagrań głosowych i filmów, które mogą wyglądać lub brzmieć wiarygodnie. Głos przypominający głos bliskiej osoby może uwiarygodnić prośbę o pilną pomoc finansową. Fałszywe nagranie ze znaną osobą może z kolei posłużyć do reklamowania rzekomej inwestycji. Narzędzia oparte na AI wspierają również wykrywanie nadużyć, pomagając wychwytywać nietypowe transakcje.
Jeśli ktoś niespodziewanie prosi o pieniądze, skontaktuj się z tą osobą na znany Ci numer.
W pracy podobna zasada sprawdza się, gdy e-mailem przychodzi prośba o zmianę rachunku dostawcy. Przed przelewem potwierdź zmianę, korzystając z dotychczasowych danych kontaktowych. W organizacji liczą się też regularna ocena ryzyka i jasne zasady zgłaszania podejrzanych wiadomości lub dyspozycji.
Jak wygląda Fraud Week w Polsce?
W tegorocznym programie znalazły się bezpłatne webinary poświęcone wykrywaniu oszustw gospodarczych, księgowości śledczej i analizie cyberzagrożeń. Polscy eksperci wzięli również udział w międzynarodowym spotkaniu o technologiach wspierających wykrywanie nadużyć. Program polskich webinarów · Zapowiedź międzynarodowego spotkania
Edukacja na temat oszustw trwa także poza Fraud Week. W kampanii „Bankowcy dla CyberEdukacji” można znaleźć krótkie materiały o zagrożeniach, z którymi spotykamy się na co dzień, m.in. o wyłudzeniach przy sprzedaży przez internet. Materiał o oszustwach przy sprzedaży online
Sięgnij po materiały z Bezpiecznego Miesiąca
W serwisie Europejskiego Miesiąca Cyberbezpieczeństwa (ECSM) znajdziesz przykłady oszustw i wskazówki, jak reagować w konkretnych sytuacjach.
- Podszywanie się i presja czasu. Dowiedz się, jak oszuści wykorzystują zaufanie i pośpiech. Skorzystaj z materiałów podczas rozmowy z bliskimi. #Halo! Tu cyberbezpieczny Senior
- Bankowość i płatności mobilne. Sprawdź, jak rozpoznać próbę wyłudzenia danych logowania lub kodu BLIK i co zweryfikować przed zatwierdzeniem płatności. Płatności mobilne pod lupą · Najczęstsze oszustwa w bankowości online
- Zakupy, bilety i rezerwacje. Zobacz, co sprawdzić, zanim zapłacisz za produkt, bilet lub nocleg. Poradnik „Okazja czy pułapka?” (PDF) · Oszustwa biletowe · Oszustwa w serwisach rezerwacyjnych
- Fałszywe inwestycje i kryptowaluty. Poznaj sygnały ostrzegawcze w reklamach obiecujących szybki zysk i w rozmowach z rzekomymi doradcami. Jak rozpoznać fałszywe inwestycje? · Kryptowaluty i oszustwa – na co uważać?
- Deepfake i klonowanie głosu. Sprawdź, jak zareagować, kiedy znajomo brzmiący głos prosi o pilną pomoc. Kiedy głos i obraz kłamią
- Fałszywe zbiórki. Dowiedz się, jak sprawdzić organizatora i cel zbiórki przed wpłatą. Uważaj na fałszywe zbiórki
Jeśli sprawa dotyczy płatności, danych karty lub dostępu do konta, jak najszybciej skontaktuj się z bankiem przez oficjalną infolinię. Zachowaj wiadomości i potwierdzenia transakcji, które mogą pomóc w zgłoszeniu sprawy. Podejrzany SMS możesz przekazać w całości do CERT Polska na numer 8080.
Źródła
- ACFE – komunikat o International Fraud Awareness Week 2026, historia i cele kampanii
- KPMG – materiały o sztucznej inteligencji i przeciwdziałaniu nadużyciom z edycji 2025
- Uniwersytet WSB Merito Szczecin – program wydarzeń Fraud Week 2026 w Polsce
- IIA Polska – webinar o technologiach wspierających wykrywanie nadużyć
Artykuł wyraża jedynie poglądy autora/autorów i nie może być utożsamiany
z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Cyfryzacji
