Dziś do zaplanowania wakacji wystarczy smartfon lub komputer z dostępem do internetu. W kilka minut można znaleźć nocleg, kupić bilety i zarezerwować atrakcje. Wszystko odbywa się szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Co może pójść nie tak?

Jeszcze kilka lat temu przygotowanie fałszywej strony internetowej, profesjonalnie wyglądającego sklepu czy atrakcyjnej oferty wymagało czasu, odpowiednich umiejętności i zaangażowania wielu narzędzi. Dziś wiele z tych elementów można wygenerować za pomocą sztucznej inteligencji w ciągu kilku minut. AI potrafi stworzyć nazwę sklepu lub hotelu, przygotować logo, napisać opisy produktów i ofert, wygenerować realistyczne zdjęcia, a nawet stworzyć regulamin czy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania. Dzięki temu cyberprzestępcy mogą szybciej przygotowywać kolejne kampanie i łatwo dostosowywać je do sezonowych wydarzeń, takich jak wakacje.

Fałszywe sklepy, oferty i obiekty tworzone przez AI

Rezerwacje i zakupy online niezmiennie cieszą się popularnością. Możliwość zdalnego wyboru odpowiedniej oferty, często okazyjna cena oraz szybkość dokonania rezerwacji to coś, co przemawia do wielu osób. Wiedzą o tym nie tylko użytkownicy, ale i cyberprzestępcy, którzy wykorzystują sztuczną inteligencję do przygotowywania fałszywych ofert hoteli i apartamentów. Ten sam mechanizm służy także do tworzenia fikcyjnych sklepów internetowych oferujących elektronikę, walizki, odzież, bilety czy akcesoria podróżnicze. Dzięki AI opracowanie profesjonalnie wyglądającej strony, realistycznych zdjęć i przekonujących opisów zajmuje zaledwie kilka minut.

Fałszywa oferta hotelu może na pierwszy rzut oka wydawać się prawdziwa, zwłaszcza, gdy zawiera:

• zdjęcia obiektu wraz z piękną scenerią okolicy,
• opis obiektu z informacjami o udogodnieniach,
• atrakcyjną lokalizację, która ma przekonać, że najważniejsze atrakcje są w małej odległości,
• bardzo korzystną cenę,
• opinie zadowolonych z pobytu gości.

Co więcej, cyberprzestępcy mogą kontaktować się z potencjalnymi ofiarami, podszywając się pod właścicieli lub pracowników hotelu. Za pośrednictwem komunikatorów, wiadomości e-mail czy mediów społecznościowych próbują uwiarygodnić ofertę i wywołać presję czasu, informując np. o „ostatnim wolnym pokoju” lub „promocji ważnej tylko do końca dnia”. Ich celem jest skłonienie użytkownika do szybkiego działania – wpłaty zaliczki lub pełnej kwoty rezerwacji, podania danych karty płatniczej albo danych logowania do bankowości elektronicznej za pośrednictwem przesłanego linku.

Ostatecznie, kontakt się urywa, a rezerwujący dowiaduje się, że został oszukany.

Sztucznie generowane hotele i atrakcje

AI pozwala w kilka minut wygenerować realistyczne zdjęcia pokoi, basenów czy plaż, przygotować profesjonalne opisy obiektu, listę udogodnień, atrakcji w okolicy oraz wiarygodnie brzmiące opinie rzekomych gości. Co więcej, cyberprzestępcy mogą stworzyć kompletną stronę internetową hotelu – z logo, galerią zdjęć, formularzem rezerwacji, możliwością wyboru języka, a nawet chatbotem odpowiadającym na pytania użytkowników.

Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda profesjonalnie i wiarygodnie. Problem w tym, że przedstawiany hotel lub apartament może w rzeczywistości w ogóle nie istnieć, a pod wskazanym adresem znajdować się zupełnie inny obiekt lub pusta działka.

Prawdziwy obiekt, fałszywa strona

Oszuści próbują wszelkich sposobów na osiągnięcie swoich celów. Tworzenie stron czy ofert nieistniejących obiektów to jedna strona medalu, drugą może być podszywanie się pod dobrze znane hotele:

• tworzenie stron łudząco przypominających oryginalne obiekty wypoczynkowe,
• kopiowanie zdjęć, opisów czy historii danego obiektu,
• tworzenie fałszywych profili właścicieli obiektu czy samych hoteli.

Za ich pośrednictwem przestępcy mogą kontaktować się z klientami, podszywając się pod obsługę czy właścicieli danego miejsca, próbując przekonać nas, że osoba, z którą rozmawiamy jest tą, za którą się podaje.

W takich przypadkach sama weryfikacja zdjęć, opisów czy lokalizacji obiektu to za mało.

Atrakcyjna oferta online? Zweryfikuj, zanim zaufasz!

Oszuści mogą wykorzystywać wizerunek istniejących obiektów, podszywając się pod nie lub tworzyć fałszywe oferty czy całe strony rzekomego obiektu. Dlatego tak ważne jest dokładne sprawdzenie miejsca i tego, czy na pewno mamy do czynienia z rzetelnym i prawdziwym miejscem.

Zanim zarezerwujesz, zwróć uwagę, czy oferta nie zawiera:

• wyjątkowo niskiej ceny w porównaniu z podobnymi obiektami,
• komunikatów wywołujących presję czasu, np. „ostatni wolny pokój”, „promocja tylko dziś”,
• wielu bardzo podobnych opinii opublikowanych w krótkim czasie.

Dodatkowo sprawdź:

• adres strony internetowej – czy domena nie zawiera literówek lub nietypowych dodatków oraz czy odpowiada oficjalnej stronie obiektu,
• lokalizację – czy hotel lub apartament faktycznie istnieje i jest widoczny w mapach,
• opinie – poszukaj ich również poza stroną internetową obiektu,
• dane obiektu – sprawdź, czy figuruje w oficjalnych rejestrach (w Polsce, np. w Centralnym Wykazie Obiektów Hotelarskich),
• kontakt – upewnij się, że możliwy jest kontakt telefoniczny z obiektem.

Nie oceniaj wiarygodności oferty wyłącznie po atrakcyjnych zdjęciach czy profesjonalnym wyglądzie strony. Dzięki sztucznej inteligencji przygotowanie realistycznych fotografii, opisów i opinii zajmuje dziś zaledwie kilka minut. Dlatego największym sprzymierzeńcem użytkownika pozostają krytyczne myślenie i weryfikacja informacji.

AI pomaga także w wyłudzaniu zwrotów i reklamacji

Sztuczna inteligencja wykorzystywana jest nie tylko do tworzenia fałszywych sklepów czy ofert. Coraz częściej pojawiają się również próby wyłudzania pieniędzy od sprzedających na platformach sprzedażowych.

Po otrzymaniu przesyłki nieuczciwy kupujący może twierdzić, że produkt jest uszkodzony, niezgodny z opisem lub nie działa prawidłowo. Do uwiarygodnienia swoich roszczeń może wykorzystać zdjęcia zmodyfikowane przy pomocy narzędzi AI lub wygenerowane obrazy przedstawiające rzekome uszkodzenia. Ponieważ na wielu platformach sprzedażowych środki są przekazywane sprzedającemu dopiero po potwierdzeniu prawidłowej realizacji transakcji, takie fałszywe zgłoszenia mogą opóźnić wypłatę pieniędzy lub doprowadzić do wszczęcia postępowania reklamacyjnego.

W przypadku sprzedaży elektroniki ryzyko może dotyczyć również prób podmiany urządzenia lub jego elementów, zgłaszania fikcyjnych usterek czy kwestionowania autentyczności produktu.

Jak ograniczyć ryzyko?

Jeżeli sprzedajesz wartościowy przedmiot, np. telefon, laptop, aparat fotograficzny czy konsolę:

• wykonaj zdjęcia urządzenia z każdej strony przed wysyłką,
• sfotografuj lub zapisz numer seryjny i numer IMEI (jeśli dotyczy),
• nagraj krótki film pokazujący, że urządzenie działa prawidłowo,
• udokumentuj proces pakowania przesyłki,
• zachowaj potwierdzenie nadania oraz całą korespondencję prowadzoną za pośrednictwem platformy.

Tak przygotowana dokumentacja może okazać się pomocna w przypadku sporu dotyczącego stanu sprzedawanego przedmiotu.

Sztuczna inteligencja zmienia sposób, w jaki korzystamy z internetu, ale nie zwalnia nas z odpowiedzialności za podejmowane decyzje. Niezależnie od tego, czy planujesz wakacje, robisz zakupy czy rezerwujesz nocleg, zachowaj czujność, weryfikuj informacje i nie podejmuj decyzji pod wpływem emocji lub presji czasu. To najskuteczniejsza ochrona przed współczesnymi oszustwami.

 

 

Artykuł wyraża jedynie poglądy autorów i nie może być utożsamiany
z oficjalnym stanowiskiem Ministra Cyfryzacji